NATO Info Centar
download
Transformacija |
 |
 |
 |
| NATO Info House - Transformacija |
|
četvrtak, 30 septembar 2010 19:59
|
|
Od osnivanja NATO 1949. godine do danas uloga i svrha Saveza je u značajnoj mjeri promijenjena i unaprijeđena. NATO je od odbrambenog saveza prerastao u najvažniju vojno-političku organizaciju koja okuplja najrazvijenije demokratije u svijetu. Nakon završetka hladnog rata i pada komunizma NATO se našao u složenoj političkoj situaciji, koja je zahtijevala reformisanje organizacije kako bi se uspješno borila sa novim izazovima nastalim izbijanjem sukoba na teritoriji bivše Jugoslavije, Avganistana i na drugim područjima. U tom kontekstu NATO je 1999. godine usvojio novi Strateški koncept kojim su definisane prijetnje po bezbjednost šireg opsega kao što su terorizam, organizovani kriminal, širenje oružja za masovno uništenje, prekid pristupa ključnim resursima i dr. U isto vrijeme, proces transformacije je obilježilo pokretanje niza značajnih inicijativa kao što su Partnerstvo za mir, posebni odnosi sa Rusijom i Ukrajinom, Mediteranski dijalog, Istanbulska inicijativa, Akcioni plan za članstvo kao i jačanje saradnje sa EU, OEBS, UN i drugim međunarodnim organizacijama. Transformacija Alijanse je dio intenzivnog procesa koji ima za cilj poboljšanje bezbjednosti država članica kao i postizanje buduće stabilnosti i prosperiteta na širem evroatlantskom području. Od Hladnog rata do prijema bivših „protivnika" u članstvo  Od svog osnivanja, 1949. godine, i tokom čitavog Hladnog rata, prirodu, ulogu i svrhu NATO jasno je određivalo postojanje prijetnji Zapadnoj Evropi, od strane Sovjetskog saveza. Širenje komunističke ideologije, kao i vojna sposobnost Sovjetskog saveza, bez obzira na stvarne namjere ove zemlje, nijesu ostavljali mogućnost nijednoj od vlada zapadnoevropskih zemalja da ignoriše mogućnost sukoba.Do kraja osamdesetih godina, glavni zadatak Sjevernoatlantskog saveza bio je da održi svoju vojnu moć na odgovarajućem nivou, kako bi mogao da brani svoje članice od bilo koje vrste agresije od strane Sovjetskog saveza i država Varšavskog pakta. Stabilnost koju je pružao NATO u tom periodu pomogla je zemljama Zapadne Evrope da se nakon rata u cjelini oporave, gradeći povjerenje i postavke za budućnost koje su bile neophodne za brz ekonomski i privredni rast i razvoj. Završetak Hladnog rata, raspuštanje Varšavskog pakta i raspad Sovjetskog saveza, otklonio je suštinsku vojnu prijetnju Zapadnoj Evropi. Mnogi su povjerovali da će nestankom tradicionalnih protivnika prestati i potreba za postojanjem NATO. Izbijanjem niza regionalnih sukoba u Evropi, podstaknutih etničkim ili vjerskim razlozima, postalo je jasno da obaveza kolektivne odbrane i saradnje, postignute u Alijansi, i nadalje predstavlja najbolju garanciju za vlastitu bezbjednost. Iako je mogućnost oružane agresije na bilo koju od država članica gotovo zanemarljiva, novi oblici političke i vojne saradnje pojavili su se kao odgovor na nove izazove. Na taj način, NATO se preobražavao od čvrsto povezanog saveza odgovornog za kolektivnu odbranu, u organizaciju kolektivne bezbjednosti. Osnove svog daljeg delovanja i transformacije, Alijansa je izložila u Strateškom konceptu iz 1991. godine. NATO je veoma brzo, tokom istorijskih promjena početkom devedesetih godina, uspostavio redovne kontakte sa bivšim članicama Varšavskog pakta i novim državama nastalim raspadom Sovjetskog saveza i Jugoslavije. Nedugo zatim, 1999. godine, NATO je u svoje članstvo primio i prve države koje su nekad pripadale „protivničkom taboru - Češku, Mađarsku i Poljsku. U međuvremenu, NATO je preuzimao sve veću ulogu, na globalnom planu, u upravljanju krizama i operacijama očuvanja mira. U međvremenu, NATO je postao mnogo više od odbrambenog saveza. Uspio je geografski i politički da dopre do svojih bivših protivnika i sada radi na izgradnji i očuvanju mira i bezbjednosti unutar i van evroatlantske oblasti. U ovom procesu, centralna uloga NATO u garantovanju bezbjednosti evroatlantskog regiona je osnažena i mnoge države partneri iskazuju težnju da postanu budući članovi Alijanse. Tokom prethodne decenije, NATO je pokrenuo i razvio niz novih inicijativa, koje su imale za cilj jačanje partnerstava sa državama i međunarodnim organizacijama. NATO je, takođe, angažovan u nizu operacija: od Kosova (eng. Kosovo Force, KFOR), preko Sredozemnog mora (Aktivno nastojanje, eng. Active Endeavour), do najveće tekuće operacije, u Avganistanu (Međunarodne snage za bezbjednosnu pomoć, eng. International Security Assistance Force, ISAF), suočavajući se sa izazovima van svog tradicionalnog prostora djelovanja. Pored toga, NATO je, zajedno sa partnerima, bio angažovan i u nekoliko humanitarnih operacija. |
| Poslednje ažuriranje subota, 09 oktobar 2010 08:14 |
>>