Minula vojna konferencija pod pokroviteljstvom NATO koja je održana u Beogradu govori da vlast želi da Srbija pristupi NATO, ali se boji da to javno kaže srpskom narodu. Ovaj događaj je bila i svojevrsna poruka biračima da se ide ka NATO bez  obzira na to što je dve trećine građana u ovom času protiv toga, smatra penzionisani general Aleksandar Dimitrijević u razgovoru za Portal Analitika.

NATO u Beograd nije došao samovoljno već na poziv vlasti u Beogradu; NATO nikoga ne regrutuje i ne prisiljava za svoje članstvo već gradi partnerske odnose sa onima koji to žele - kaže  general Aleksandar Dimitrijević, načelnik Uprave za bezbednost VJ od 1993. do 1999. godine.

Prvi obavještajac nekadašnje Vojske Jugoslavije smijenjen je dan prije bombardovanja NATO. Dimitrijević je bio pomoćnik ministra odbrane za obavještajno-bezbjednosne poslove Srbije i Crne Gore. Danas je aktivan u nevladinoj organizaciji Međunarodni institut za bezbednost.

U razgovoru za Portal Analitika general Dimitrijević podsjeća da je Srbija partner NATO još od 2006. godine i da je ulaskom u Partnerstvo za mir  Srbija svjesno preuzela i određene obaveze. Dimitrijević ipak ocjenjuje da ovonedjeljna Konferencija NATO - koja je održana u Beogradu – nije suštinski promijenila poziciju Srbije prema najmoćnijoj vojno-politoičkoj organizaciji. Dimitrijević naglašava da NATO ima politiku otvorenih vrata prema Srbiji.

- Kao što su to predstavnici NATO i rekli, oni nas žele u svom društvu, ali nama ostavljaju da tu želju lično izrazimo. U međuvremenu, kroz Partnerstvo za mir i  PARP (Planning and Review Process) kojem smo, takođe,  pristupili  - preuzeli smo obavezu da razvijamo, osavremenjujemo i usavršavamo određene jedinice atomsko-biološko-hemijske odbrane, koje bi sjutra mogle biti angažovane u okviru multinacionalne obuke, vježbi ili operacija pod komandom NATO. Kroz promociju reformi bezbjednosnog i odbrambenog sektora koji se odvija u okvirima PARP, NATO će ojačavati naše partnerstvo i, posredno, Srbiju sve više približavati članstvu", smatra Dimitrijević.

Poruke političara: Uočavajući da vlast u Beogradu očigledno želi da Srbija pristupi NATO , ali se boji da to javno kaže srpskom narodu, Dimitrijević ocjenjuje da "političari, nažalost, ne razmišljaju o budućnosti ove zemlje u narednih 20, 30 ili 50 godina, već samo do sljedećih izbora".

General Dimitrijević tvrdi da je održavanje vojne Konferencije u Beogradu bilo i sa namjerom da se na djelu testira raspoloženje gradjana prema NATO.

- Ankete su jedno, konkretno prisustvo najviših vojnih zvaničnika NATO u Beogradu je - nešto sasvim drugo. To može biti i posredna poruka biračima da zemlja ide ka članstvu u NATO. Onim što smo vidjeli kao reakciju na održavanje Konferencije, vlast Borisa Tadića može biti zadovoljna -  protesti i nezadovoljstvo su se vrlo brzo "istopili". To i jeste jedna od specificnosti Srbije - svakog čuda za tri dana dosta ! -  kaže naš sagovornik.

NATO okruženje: Budući da je Srbija okružena zemljama koje su članice NATO ili su vrlo blizu da to postanu članice, za Beograd se otvara pitanje - koliko su evropske integracije uslovljene članstvom u NATO i zašto Srbiji odgovara EU, a ne odgovara članstvo u NATO.

- Jedan od glavnih argumenata protivnika priključenja Srbije NATO jeste argument tipa - "oni su nas bombardovali"! To je paradoksalan argument jer NATO nema svoju oružanu silu već za vojne intervencije zemlje članice angažuju - svoje jedinice i stavljaju ih pod komandu NATO, kaže Dimitrijević, precizirajući da su neke zemlje članice NATO istovremeno i vodeće zemlje EU, a da se većina građana izjašnjava za ulazak Srbije u EU.

- Kako to da nam Francuska, Nemačka, Italija,Velika Britanija, Španija i druge zemlje kao članice EU kojoj hrlimo, ne smetaju, a smeta nam da sa njima budemo u - članstvu NATO, pita se general Dimitrijević i naglašava da je NATO okružio Srbiju svojim članicama.

- Crna Gora to postati članica NATo - ako ne ove - onda izvesno već iduće godine. Vojna neutralnost koju je Srbija izglasala u parlamentu imala je smisla u vrijeme hladnog rata, kada se na taj način ostajalo izvan i jednog i drugog bloka. Neutralnost danas više znači usamljenost koja se može shvatiti i kao samodovoljnost da se sami suprotstavimo svim bezbednosnim izazovima savremenog sveta, počev od globalnog terorizma, preko elementarnih i prirodnih katastrofa širokih razmera do globalnog zagrevanja. Kako Srbija, u takvoj situaciji, da postavi svoju odbranu,  kakva je njena bezbjednosna i odbrambena politika, pita Dimitrijević, ocjenjujući da sa, „ovakvom bezbjednosnom i odbrambenom politikom“ Srbija uskoro „moliti Boga da se ništa ne dogodi ozbiljnije što bi ugrozilo  bezbjednost".

NATO kao uslov: General Dimitrijević smatra da se kandidatura Srbije za ulazak u punopravno članstvo EU neće uslovljavati članstvom u NATO. Istovremeno, Dimitrijević oponira ruskom stavu o opasnostima koje donosi širenje NATO.

-  Ne mislim da je širenje NATO prijetnja nekoj zemlji, što se najčešće čuje kao argument Rusije. NATO i Rusija imaju partnerski odnos i očigledno se uzajamno dobro razumiju i tolerišu bez obzira na to što je Rusija, kao i Srbija, "samo" članica Partnerstva za mir. Mislim da NATO treba Rusiju kao što Rusija treba NATO, kaže Dimitrijević, ocjenjujući da ulazak u zapadnu vojnu alijansu pruža jasne ekonomske benefite za države. On naglašava da je dolazak stranih investitora u velikoj mjeri uslovljen bezbjednošću i stabilnošću, a ne samo tradicionalnim ekonomskim faktorima.

- Povećane investicije u oblasti bezbjednosti i odbrane, koje zemlja mora angažovati prijemom u članstvo NATO se brzo vraćaju. I to u većem obimu kroz donacije i na druge načine. Članstvom u NATO postajemo član porodice u kojoj učestvujemo u odlučivanju, jer se odluke donose konsenzusom; učestvujemo u aktivnostima u kojima želimo i imamo glas koji se čuje i uvažava. Kao eventualni član NATO, puno lakše bi ostvarili cilj ulaska u EU i efikasnije zaštitili neke svoje interese na Kosovu gdje već desetak godina nema Srbije kao države, tvrdi Dimitrijević.

Pored ocjene da se NATO kao organizacija razvija i usavršava puno brže od brojnih drugih međunarodnih organizacija, general Dimitrijević napominje da "NATO gradi i svoju filozofiju razvoja međunarodnih odnosa u budućnosti" i predlaže zvaničnom Beogradu da otvori široku javnu debatu o prednostima i nedostacima članstva u NATO.

- Vlasti u Srbiji treba konačno da urade i nešto korisno za budućnost države bez obzira što bi to mogla platiti na nekim od sledećih izbora" , zaključio je Dimitrijević i istakao da pitanje članstva u NATO "ne može nikako da bude privilegija pojedinca ili grupe ljudi".

(Tekst Violete CVEJIĆ preuzet je s Portala Analitika)